Część ekspercka

Home Home

Zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym

18 - 04 - 2018

Zgłoszenie wierzytelności

Dochodzenie i zaspokajanie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym jest zróżnicowane w zależności od rodzaju wierzytelności. Owe różnice wynikają m.in. z czasu powstania wierzytelności. Jeżeli mamy do czynienia z wierzytelnością upadłościową, tzn. powstałą przed ogłoszeniem upadłości, to trybem jej dochodzenia jest zgłoszenie wierzytelności. Jeżeli zaś z wierzytelnością w stosunku do masy upadłości, tzn. powstałą po ogłoszeniu upadłości ( nie liczy się tu sama data wystawienia faktury, ale moment powstania okoliczności, które wynagrodzenie na fakturze uzasadniają), to dochodzić jej można przeciwko syndykowi na zasadach ogólnych.

Zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym jest formą sądowego dochodzenia roszczeń. Postępowanie upadłościowe jest bowiem postępowaniem sądowym, a zgłoszenie wierzytelności przez wierzyciela będzie, co do zasady, przesłanką do uzyskania przez wierzyciela ochrony prawnej w ramach tego postępowania. Zgłoszenie wierzytelności pełni zatem w postępowaniu upadłościowym funkcję powództwa.

Oznacza to, że wierzyciel, który nie zgłosi swej wierzytelności sędziemu-komisarzowi, nie może uczestniczyć w podziale funduszów masy upadłości czy też nie może skorzystać z prawa potrącenia wzajemnych wierzytelności. Z uwagi jednak na to, że wierzytelności nie wygasają, wierzyciel  może uzyskać zaspokojenie po umorzeniu postępowania bezpośrednio od dłużnika. Należy jednak pamiętać, że po ukończeniu postępowania uzyskanie zaspokojenia będzie praktycznie możliwe tylko w przypadku upadłości osób fizycznych, które zachowują swą podmiotowość. W przypadku zaś osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych po ukończeniu postępowania tracą one swój byt prawny, w wyniku czego zaspokojenie będzie niemożliwe.

Nie wszystkie wierzytelności wymagają zgłoszenia

Zgodnie z przepisami prawa upadłościowego wierzyciel, którego wierzytelność była zabezpieczona hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym, hipoteką morską lub przez inny wpis w księdze wieczystej lub w rejestrze okrętowym, nie musi dokonywać zgłoszenia wierzytelności. W takich przypadkach wierzytelności będą umieszczone na liście wierzytelności z urzędu.  Nadto nie będą wymagały zgłoszenia należności ze stosunku pracy, które  także umieszcza się na liście wierzytelności z urzędu.

Jak skutecznie zgłosić wierzytelność?

Jak zasygnalizowano powyżej, ogłoszenie upadłości dłużnika powoduje, że właściwą i zasadniczą drogą dochodzenia wierzytelności w stosunku do upadłego staje się zgłoszenie wierzytelności sędziemu-komisarzowi. Zgłoszenie wierzytelności będzie pismem procesowym, które powinno spełniać ogólne wymogi formalne, przewidziane dla pisma procesowego, o których mowa w art. 126 k.p.c., oraz wymogi formalne określone w przepisach art. 239 i 240 prawa upadłościowego.

 

Zgłoszenia wierzytelności dokonuje się w terminie 30 dni od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Informację o ogłoszeniu upadłości można znaleźć w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Zgłoszenia wierzytelności można dokonać na piśmie ( w planach jest dokonywanie zgłoszeń za pomocą elektronicznego Rejestru, który nie został jeszcze uruchomiony, a zatem jedyną formą zgłoszenia wierzytelności jest zgłoszenie pisemne.) Należy pamiętać, że zgłoszenia wierzytelności dokonuje się w dwóch egzemplarzach – jeden egzemplarz dla sędziego –komisarza, a drugi dla syndyka. Zgłoszenia wierzytelności można dokonać także wypełniając wzór zgłoszenia wierzytelności, udostępniony przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

W zgłoszeniu wierzytelności wierzyciel wskazuje dowody uzasadniające zgłoszenie. Nie jest zatem koniczne, aby do zgłoszenia wierzytelności dołączać dowody potwierdzające wierzytelności, a należy jedynie na nie wskazać. Warto jednak mieć na uwadze, że dołączenie dowodów już na etapie zgłoszenia wierzytelności, może spowodować przyspieszenie procedury, w przypadku ewentualnego sporu.

 

Formalne wymogi zgłoszenia wierzytelności

  • imię i nazwisko albo nazwę wierzyciela i odpowiednio jego miejsce zamieszkania albo siedzibę, adres oraz numer PESEL albo numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku ich braku - inne dane umożliwiające jego jednoznaczną identyfikację;
  • określenie wierzytelności wraz z należnościami ubocznymi oraz wartość wierzytelności niepieniężnej;
  • dowody stwierdzające istnienie wierzytelności; jeżeli wierzytelność została uznana w spisie wierzytelności sporządzonym w postępowaniu restrukturyzacyjnym, wystarczające jest powołanie się na tę okoliczność;
  • kategorię, do której wierzytelność ma być zaliczona;
  • zabezpieczenia związane z wierzytelnością;
  • w razie zgłoszenia wierzytelności, w stosunku do której upadły nie jest dłużnikiem osobistym, przedmiot zabezpieczenia, z którego wierzytelność podlega zaspokojeniu;
  • stan sprawy, jeżeli co do wierzytelności toczy się postępowanie sądowe, administracyjne, sądowo-administracyjne lub przed sądem polubownym;
  • jeżeli wierzyciel jest wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki będącej upadłym - ilość posiadanych udziałów albo akcji oraz ich rodzaj.

Lista wierzytelności

Po upływie terminu do zgłoszenia wierzytelności i sprawdzeniu zgłoszonych wierzytelności syndyk niezwłocznie sporządza listę wierzytelności, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od upływu okresu przewidzianego do zgłaszania wierzytelności.

Sprzeciw co do listy wierzytelności

W terminie dwóch tygodni od dnia obwieszczenia o sporządzeniu przez syndyka listy wierzytelności, wierzyciel może złożyć do sędziego-komisarza sprzeciw co do: (i) uznania wierzytelności - w przypadku wierzyciela umieszczonego na liście wierzytelności; albo (ii) odmowy uznania wierzytelności - w przypadku wierzyciela, któremu odmówiono uznania zgłoszonej wierzytelności.

W tym samym terminie sprzeciw przysługuje upadłemu, o ile projekt nie jest zgodny z jego wnioskami lub oświadczeniami. Jeżeli upadły nie składał oświadczeń, mimo iż był do tego wezwany, może zgłosić sprzeciw tylko wtedy, gdy wykaże, że nie złożył oświadczeń z przyczyn od niego niezależnych.

Podobnie jak zgłoszenie wierzytelności, także sprzeciw powinien odpowiadać wymogom formalnym pisma procesowego, a ponadto wskazywać zaskarżoną wierzytelność oraz zawierać wniosek co do uznania albo odmowy uznania wierzytelności wraz z uzasadnieniem i wskazaniem dowodów na jego poparcie.

Jeżeli sprzeciw nie odpowiada wymaganiom ustawowym lub nie uiszczono należnej opłaty. Sędzia-komisarz odrzuca sprzeciw wniesiony po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalny, jak również sprzeciw, którego braków strona nie uzupełniła, lub sprzeciw, od którego strona nie wniosła należnej opłaty w wyznaczonym terminie. Jeżeli postanowienie sędziego-komisarza nie uwzględnia naszego sprzeciwu można jeszcze złożyć zażalenie do sądu upadłościowego.

Po uprawomocnieniu się postanowienia sędziego-komisarza w przedmiocie sprzeciwu, a w razie jego zaskarżenia, po uprawomocnieniu się postanowienia sądu, sędzia-komisarz dokonuje zmian na liście wierzytelności na podstawie tych postanowień oraz zatwierdza listę wierzytelności.