Blog

Home Home

Spór wierzyciela i dłużnika na etapie wniosku o ogłoszenie upadłości

26 - 10 - 2021

Wierzyciel, który chce odzyskać swoje pieniądze potrafi zrobić wiele, zwłaszcza gdy czuje się oszukany przez dłużnika i od naprawdę długiego czasu bezskutecznie prowadzi działania windykacyjne. Oczywiście zdarza się, że dłużnik nie jest bez winy i rzeczywiście robi co może aby uciec od odpowiedzialności za swoje długi. Jedną z metod takich nierzetelnych dłużników jest przewlekanie procesów sądowych czy egzekucji. Aby odwlec w czasie moment spłaty zobowiązania, dłużnik skarży wszystkie decyzje procesowe i czynności podejmowane przez sąd czy komornika. W przypadku gdy dłużnikiem jest spółka, może też celowo odwoływać zarząd, aby w razie ustanowienia kuratora, ponownie powołać nowy zarząd w takim samym składzie jak pierwotnie. Przyczyny takich działań dłużnika mogą być różne i nie w każdym przypadku zasługują na aprobatę. Każdy powinien spłacać swoje długi – to nie powinno budzić jakichkolwiek wątpliwości.

Zdarza się, że w celu wymuszenia na dłużniku spłaty zobowiązania, wierzyciel decyduje się na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości swojego dłużnika. Jest to tzw. windykacyjny wniosek o ogłoszenie upadłości, który ma wywrzeć presję na dłużniku i doprowadzić do uregulowania przez niego zobowiązania. Ta presja może być silna, zwłaszcza rzeczywiście dłużnik ma choćby niewielkie problemy z bieżącymi płatnościami (a który przedsiębiorca cierpi na nadmiar gotówki?). Do tego może dochodzić przymus wynikający z ochrony renomy dłużnika, dla którego sama informacja o toczącym się postępowaniu o ogłoszenie upadłości może wiązać się z poniesieniem strat. Spadek wartości akcji, informacje medialne, czy realna utrata kontraktu to tylko potencjalne skutki które wiążą się z powstaniem szkody. Aby uchronić przedsiębiorstwo przed takimi niekorzystnymi skutkami, dłużnik nierzadko decydował się na natychmiastową spłatę wierzyciela, który wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie jego upadłości.

Dostrzegając taką niewłaściwą praktykę wierzycieli, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie regulacji dotyczącej sporności wierzytelności. Stosownie do art. 12a p.u., sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez wierzyciela, jeżeli dłużnik wykaże, że wierzytelność ma w całości charakter sporny, a spór zaistniał między stronami przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Aby dłużnik mógł obronić się przed windykacyjnym wnioskiem o ogłoszenie upadłości, będzie musiał wykazać że spór z wierzycielem powstał przed złożeniem wniosku oraz że jest realny, a nie pozorny. A zatem dotyczy to tylko tych przypadków, gdy dłużnik rzeczywiście kwestionuje w całości istnienie i wysokość roszczeń wierzyciela. W sytuacji, gdy sporna będzie jedynie część wierzytelności (np. część faktury) sąd będzie mógł ogłosić upadłość dłużnika, pod warunkiem że zostały spełnione pozostałe przesłanki niewypłacalności. Trzeba pamiętać, że to na dłużniku ciąży obowiązek udowodnienia istnienia sporności wierzytelności.

Ograniczenie wierzycieli związane z windykacyjnym wnioskiem o ogłoszenie upadłości ma wpływ również na zachowanie dłużnika, co zabezpiecza art. 29a p.u. Zgodnie z tym przepisem, sąd może uznać cofnięcie wniosku o ogłoszenie upadłości za niedopuszczalne, jeżeli prowadziłoby to do pokrzywdzenia wierzycieli. Co więcej, wykonanie przez dłużnika zobowiązań wobec wnioskodawcy po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości nie ma wpływu na dalszy bieg postępowania. Oznacza to, że dłużnik nawet po spłacie wierzyciela nie może być pewny w jakim kierunku będzie prowadzone dalsze postępowanie, a w konsekwencji czy nie dojdzie do ogłoszenia upadłości.

Podsumowanie

Jeżeli jesteś wierzycielem i posiadasz bezsporną wierzytelność (która np. jest stwierdzona tytułem egzekucyjnym) możesz bez obaw wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości dłużnika. Sąd ogłosi upadłość, o ile zostaną spełnione wszystkie pozytywne przesłanki niewypłacalności, a majątek dłużnika będzie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania. Sprawa będzie jednak wyglądać zupełnie inaczej, gdy Twoja wierzytelność ma charakter sporny i przykładowo od wielu lat starasz się wygrać proces sądowy, który jednak się do tej pory nie zakończył. W takiej sytuacji dłużnik może bronić się na podstawie art. 12a p.u., co doprowadzi do oddalenia wniosku wierzyciela o ogłoszenie upadłości (co więcej, musisz również mieć na uwadze art. 34 ust. 1 p.u., zgodnie którym w przypadku złożenia przez wierzyciela wniosku w złej wierze, sąd, oddalając wniosek, obciąży wierzyciela kosztami postępowania i można nakazać wierzycielowi złożenie publicznego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a ponadto rodzi się możliwość do pociągnięcia Cię do odpowiedzialności odszkodowawczej – art. 34 ust. 2 p.u. – szerzej pisaliśmy o tym TUTAJ).

Jeżeli jesteś dłużnikiem, który robi wszystko aby nie zapłacić wierzycielowi, którego wierzytelność jest bezsporna, licząc że dzięki temu uda się odwlec zapłatę, musisz liczyć się z tym, że wierzyciel może wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. W takim przypadku spłata wierzyciela po wniesieniu wniosku w niczym nie pomoże – sąd dalej będzie badał, czy wobec dłużnika zostały spełnione przesłanki ogłoszenia upadłości.

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami!